Hristofyas, Yunan cuntasının III. Makarios’a yönelik darbesi ve Türk Barış Harekâtı’nın 34’üncü yıldönümü nedeniyle Cumartesi gecesi Baf’ta düzenlenen etkinlikte bir konuşma yaptı ve müzakerelerden sonra ortaya çıkacak yeni Federal devletin, yani 23 Mayıs görüşmesinde kapının önünde söylediği tanımlama ile “BİRLEŞİK KIBRIS FEDERAL CUMHURİYETİ”nin, bugünkü “Kıbrıs (Rum) Cumhuriyeti”nin (federasyona) dönüşümü olacağını, Anadolu’nun uzantısı veya yeni bir Helen devleti olmayacağını söyledi.

Zaten içten içe hazırlıkları da hep bu yönde.

Bu fikrini 25 Temmuz görüşmesinden hemen sonra söylemesi de çok şaşırtıcı değil.

Şu tesadüfe bakın ki, aynı gün ve aynı saatlerde,  Rum Meclis Başkanı Marios Karoyan’da, 4 EOKA’cı için Yermasoya’da (Germasogia) düzenlenen bir başka anma törenine katıldı ve “Bizim taraf onurlu ve adil bir uzlaşıya hazırdır. Ancak partenojenezden kaynaklanacak veya Türkiye’ye garantörlük ve müdahale hakkı tanıyacak bir çözümü kabul etmeyiz” diyerek, müzakerelerden sonra ortaya çıkacak yeni devletin mevcut Kıbrıs (Rum) Cumhuriyetinin  tadil edilmiş şekli ve devamı olacağını vurguladı.

Hristofyas, aşırı solcu ve komünist bir parti olan AKEL’in Genel Sekreteri ve Rum Cumhurbaşkanı. Ermeni melezi olan Karoyan ise aşırı sağcı bir parti olan DIKO’nun Genel Başkanı ve Rum Meclisi Başkanı. Siyaset kurallarına göre ikisinin etinin bir kazanda kaynaması olanaksız. Bırakın dayanışmayı, partisel felsefelerinden dolayı yan yana gelip konuşmaları bile olanaksız ama büyük bir tesadüf eseri olarak her ikisi de aynı anda fakat farklı yerlerde aynı tezleri savunuyorlar ve şimdilik politik ortaklar.

Her ikisi de, Kapsamlı Müzakerelerden sonra yeni bir devletin kurulmayacağını ve mevcut Kıbrıs (Rum) Cumhuriyetinin anayasasında değişiklikler yapılarak, Türklerin bu devlete katılacağını söylüyorlar. Protokol ve önem sırasına göre, biri “Bir” numara, diğeri de “İki” numara.

Üstelik Karoyan, birde üstünden çıkarak,   “Kıbrıs Türk tarafı iki devlet çözümü talep etmeyi sürdürürse, durum çıkmaza sürüklenecek ve sorumluluk da Kıbrıs Türk tarafına ait olacak” iddiasında bulundu. Yani bizim istediğimiz mevcut Rum devletinin devam etmesidir. Kıbrıslı Türkler de bunu kabul etmek zorundadır. Eğer bu isteğimizi veya koşulumuzu kabul etmezlerse, dünyaya, müzakerelerin çıkmaza girmesinin sorumlusunun Türkler olduğunu ilan edeceğiz demek istemektedir.

Nedense, görüşmelerin başlangıç tarihi olan 1968 yılından itibaren geçen 40 yıl içinde hep uzlaşmayan taraf biz olmuşuz. Rumlar bize kucak açmış ama biz bu kucağı görmemişiz. Onlarca, yüzlerce insanımız gidip kendi kendilerini kuyulara atmışlar ve ölmüşler. 103 köydeki soydaşlarımız, evlerini, hatıralarını, mezarlarını, mülklerini, servetlerini geride bırakmışlar ve biraz yaylaya gidelim de tatil yapalım diyerek Aralık ayının acımasız kış koşullarında Hamitköy ovalarında çadırlar kurmuşlar.

15 Temmuz 1974 Pazartesi günü sabah saat 10:00’da Yunanistan’dan verilen emir ile RMMO’daki ve ELDİK’deki (1960 Anayasasına göre adada bulunan 900 kişilik Yunan Alayı) Yunan subaylarının, A’dan Z’ye organize ettiği ve sorumlu oldukları bir harekat ile Kıbrıs’ta bir darbe yapılmıştı. Sabahleyin savaş düzeninde saraya saldıran darbeciler kanlı bir çatışmadan sonra sarayı ele geçirmişler ve dönemin Rum Cumhurbaşkanı Makarios’un öldürüldüğünü ilan etmişlerdi.  Sonra da Makarios’un yerine (EOKA’cı katil) Nikos Sampson Cumhurbaşkanı ilan edilmişti.  Pazartesi günü akşama doğru da KRYK’nin (Kıbrıs Radyo Yayın Korporasyonu) Televizyon yayınına çıkan Nikos Sampson, ki o dönemde başka bir TV kanalı da yoktu, yapılan darbe hakkında bilgi veren bir konuşma yapmış ve sonunda da “KIBRIS HELEN CUMHURİYETİ”ni ilan ettiğini açıklamıştı. Nikos Sampson’un o gün yaptığı konuşmayı, halini, tavrını, mimiklerini, sesini, gururlu ve kabadayı halini hiç unutmadım ve hala daha canlı bir şekilde hafızamda duruyor.

20 Temmuz 1974, Cumartesi sabahı saat 05:00’de Türk Silahlı Kuvvetlerinin adaya ayak basması ile başlayan “Barış Harekatı”, bu yeni devletin kısa bir müddet sonra sonlanmasına neden olmuştu.

Türk askerinin adaya ayak basmasıyla başlayan “Mutlu Barış Harekâtı” yapılmasaydı ve bizlerde bu gün eğer yaşıyor olsaydık, Kıbrıs Helen Cumhuriyeti veya Yunanistan vatandaşı olarak yaşıyor olacaktık.

Şimdi Hristofyas ve Karoyan, Kıbrıs’lı Türklerden, müzakerelerden sonra ortaya çıkacak yeni devleti, 15 Temmuz’da Kıbrıslı Rumlar tarafından ilan edilen “KIBRIS HELEN CUMHURİYETİ”nin devamı olan ve geçmişinde acımasız bir soykırım, kan, gözyaşı, yıkılan umutlar, çekilen eziyetler, şehitler, dullar ve geride kalanların kaybettikleri geleceklerinin bulunduğu Kıbrıs (Rum) Cumhuriyeti’nin devamı olmasını kabul etmesini istiyorlar.

Çok insafsızlar. Bir dönem Türklere soykırım uygulamış olan Kıbrıs Rum Cumhuriyetini benimsememizi ve kabul etmemizi istiyorlar. İstiyorlar az bile, şart koşuyorlar.

Başkalarını bilmem ama ben şahsen, içinde böyle bir çözümü barındıran Referanduma kesinlikle “Hayır” oyu veririm.  Ya yeni bir “Partenojenez devlet” yani “yeni doğmuş ve geçmişi olmayan” bir devlet kurulur, ya da benim mücadelem “Hayır” yönünde olur.