Karakol bölgesi, Kıbrıs adasının kuzey yarısındaki Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti toprakları içinde yer alan ve adanın doğu sahilinde bulunan Gazimağusa kentinin bir semtidir.

Karakol bölgesinin kuruluşuna ve isimsel kökenine tarih kitaplarında rastlamak mümkün olmamıştır. 20.ci yüzyılın başlarında yer alan 1.ci dünya savaşında Çanakkale ve Ortadoğu’da esir alınan Osmanlı askerlerinin, İngilizler tarafından Kıbrıs adasındaki, tarihi Mağusa kentinin kuzeyinde yer alan “Caraolos” bölgesinde kurulan “Esir Kampı”na getirilmeleri ile Karakol bölgesinin ismi, tarih kayıtlarında geçmeye başlamıştır.

Karakol Bölgesi, Kıbrıs adasının kuzey doğu sahilinde yer alan Gazimağusa kentinin merkezini oluşturan Suriçi bölgesinin yaklaşık 1.8 km kuzeyinde yer almaktadır. Doğusunda deniz sahili, Kuzeyinde Klapsides bölgesi, Batısında Sakarya ve Yeni İzmir bölgeleri ile küçük bir göl, Güneyinde ise Mağusa Surları ve Mağusa Serbest bölgesi bulunmaktadır.
Konum olarak bölgenin merkezi noktası yaklaşık olarak 350 08’ 12” N (kuzey) enlem ve 330 55’ 40” E (doğu) boylamdır.


Bölgenin toprağı az killi ve genelde su tutan bir yapıdadır. Toprak yüzeyinden 60-100 cm. derinlikten sonra kayalık bir katman bulunmaktadır. Kayalık katmanın olmadığı bölgelerde havara katmanları oluşmuştur.
Yağmur yağdığı vakit toprağa düşen su uzun müddet bu söz konusu 60-100 cm arası toprağın içinde hapsolmakta ve toprağı nemli tutmaktadır.

Mağusa suriçi bölgesinin dış kale duvarları ve içindeki kiliseler ile binaların yapımında kullanılan kum taşları, bölgede açılan taş ocaklarından çıkartılmıştır. Bu taş ocaklarının en güzel örnekleri, serbest limana kuzey kapısından girildiği vakit, sol tarafta yer alan çukurlardır. Aynı şekilde, surların dışındaki hendek tabir edilen yolda yüründüğü vakit, hendeğin dış cephesi boyunca mevcut kayalık yapıdan yontularak çıkarılan taşların bıraktığı izleri çıplak gözle görülebilir.

Bölge hakkında tarihsel bilgiler
16.cı yüzyılda çizilen haritalarda ve 1878’de adanın İngilizlere kiralanmasından sonra çizilen haritalarda Karakol veya Caraolos bölgesine rastlanmamaktadır.

Bölgenin isimsel olarak resmi evraklarda yer alması, 5 Ağustos 1914 tarihinde İngiliz Komiseri John E. CLAUSON, M.P. 1081/14/1 sayılı emri ile Mağusa ve Larnaka bölgelerinde resim çekilmesini yasaklaması ile başlar

1915 Çanakkale, Süveyş Kanalı, Filistin ve Mısır’da İngiliz ordusu ile Osmanlı ordusu arasında yaşanan çatışmalarda İngiliz ordusu tarafından ele geçirilen Osmanlı esirleri için Karakol bölgesinde esir kampı inşa edilir.
1946 ile 1949 yılları arasında Karakol esir kampında toplam olarak 53,000 Yahudi göçmen konuk edilmiş ve 1948 yılında peyder pey yeni kurulmuş İsrail devletine göç etmelerine izin verilmiştir.

1910 ve 1930 yıllarında yapılan nüfus sayımları sonuçlarına göre bölgede yerleşimin başlaması 1930 olarak görülmektedir.

Tapu kayıtlarında ilk defa bölge adı, 1924-1930 yılları arasında Mısır’da bastırılan Kıbrıs adasının bölgesel yer planları içinde yer almıştır.

Bölgenin en büyük özelliği, bölgedeki doğal koşulların sümüklü böceklerin üreme ve yaşamlarını sürdürmesine çok uygun olmasıdır. Sonbahar, kış ve ilkbahar dönemlerinde, özellikle yağmur yağdıktan sonra, kabukları beyaz ve kahverengi renklerde onbinlerce sümüklüböcek toprak yüzeyine çıkarak hem yiyecek aramaya başlarlar, hem de bir sonraki nesil için yumurtalarını uygun yerlere bırakırlar.
Komşu bölgelerde ve civar köylerde yaşayan Kıbrıslı Türkler ve Rumlar, yağmur sonralarında sümüklü böceklerin toprak yüzeyine çıkmasını, ücretsiz gıda olanağı olarak değerlendirmişler ve bölgeye gelerek iri olanlarını toplayarak, yerel mutfaklarına ve damak tatlarına uygun olarak meze veya yemek yaparak, sümüklüböcekleri aynen koyun veya dana eti gibi bir gıda maddesi olarak tüketmişlerdir.
Salyangozlar, tatlısularda, denizlerde ve bütün çevrede görülebilen hayvanlardır. Nemli yerlerde bulunurlar ve yağışın bol olduğu ve havanın tam soğumadığı sonbahar aylarında sürekli görülürler. Kışın toprak altına ya da ağaç kovuklarına girerek etkinliklerini azaltırlar. Salyangozlar en çok yağmur yağdığında meydana gelirler. Yağmur yağdıktan sonra da yiyecek bulmak için toprak yüzeyine çıkarlar. Ayrıca salyangozlar bir gıda maddesi olarak yenilebilirler.
Salyangozların çeşitli dillerdeki isimleri.

Türkçe (Türkiye) : Salyangoz
Yunanca : Gumbosaliaggaz
İngilizce : Snail
İspanyolca : Caracol (Karakol)
Portekizce : Caracol (Karakol)
Latince : Helix Aspera
Esperanto : Helik
Katalan : Caracol (Karakol)
Fransızca : Colimaçon (Kolimaçon)
İtalyanca : Chiocciola
Rumca (Kıbrıs) : Garaolya (Çoğul),
Garaolli (Tekil)
Türkçe (Kıbrıs) : Garavolli .

Bu güne değin Karakol bölgesinin ismi ile ilgili her hangi bir yapıta rastlamak mümkün olmamıştır. Mağusa’nın yerel halkı genelde Karakol ismini Osmanlı zamanından gelme bir isim olarak düşünürler.

İngiltere, Southampton’da bulunan Wessex Institue of Technology’nin 18-20 Nisan 2005 tarihleri arasında İspanya’nın Barselona kentinde düzenlediği Maritime Heritage başlıklı Uluslar arası bir konferans sonrasında, davetli olarak gittiğimiz “Los Caracoles Barcelona” adlı restoran, karakol bölgesinin ismi hakkında ipucu vermiştir.
Adaya dönüşümde özellikle yerel Rumca ve yerel Türkçemizde yaptığım araştırma ile orta yaşı iyice geçmiş kişilerle yaptığım söyleşiler sonucunda bölgenin adını, yağmur sonrası toprak üstüne çıkan salyangozların, hem Türkçe hem de Rumca yerel lisanda “Garaolli” olarak anılması sonucu çıkmıştır.

Bu bulgumu da, 2005 sonbahar döneminde Gülseren Eğitim Taburunda verdiğim bir konferansta dile getirmemden dolayı, bölgenin isim kökeni, ilk defa resmi olarak, tabura eğitime gelen acemi erlere dağıtılan tanıtım belgesinde yer almaya başlamıştır.
1878 tarihli James Wyld ve 1882 tarihinde Yüzbaşı H. H. Kitchener tarafından hazırlanan Kıbrıs Haritalarında Kıbrıs adasındaki tüm dağ, tepe, ova, nehir, bölge ve benzeri isimler verilmesine rağmen Karakol (Caraolos) bölgesi her iki haritada da yer almamıştır.

1915 yılında Çanakkale, Süveyş Kanalı, Filistin ve Mısır’da İngiliz ordusu ile Osmanlı ordusu arasında yaşanan çatışmalarda İngiliz ordusu tarafından ele geçirilen Osmanlı esirleri için inşa edilecek esir kampının yeri tespit edildikten sonra kamp, seçilen yörenin yerel ismi ile tanımlanmıştır.

Yöreyi yerli halkın, “Sümüklü böceklerin olduğu yer” olarak tarif etmeleri ve bunun için de Rumca ve Türkçe “Garaolli” kelimesine çoğul ve aidiyet eki olan “s” harfini takarak “Garaollis” tanımını kullanmaları nedeni ile “Sümüklüböcek” yörenin adının kökenini teşkil etmiştir.
İngilizlerin, yerel Rumca veya Türkçe kelimeleri İngilizce olarak yazıya geçirmeleri esnasında, linguistik uyum amacına uygun olarak Latin harflerine dönüştürülmüş halleri ile kullanmaları nedeni ile, bazı Rumca harfler karakterlerini değiştirirken, “PH” harfleri “F”, “Y” harfi “G”, bazı “D” harfleri “T”, ve bazı “G” harfleri de “K” olarak kayda geçmiştir.
Türkmenköy’ün yerel adı “Gondea” olarak söylenirken resmi kayıtlara “Kondea” olarak, Çayönü’nün yerel adı “Galopsida” olarak söylenirken resmi kayıtlara “Kalopsida” olarak geçerken, bu türlerin bir benzeri olarak da yerel şivede “Garaollis” olarak söylenen yer de “Karaolos” olarak İngilizceye çevrilerek resmi kayıtlara geçmiştir.
Kıbrıs adasında, dereler, ovalar, tepeler, köyler, şehirler vb yerlerinin toplam coğrafik isimleri 63,000 dir.

Bunların tümü, 1571-1878 Osmanlı döneminden kalma isimler olmasına rağmen, 1910-1930 yılları arasında İngiliz sömürge idaresinin, devlet dairelerine ve de özellikle de Tapu dairesine Rum ve Ermeni memurlar almasından sonra sistematik olarak değiştirilmiş ve resmi kayıtlara Rumcalaştırılmış halleri ile geçirilmiştir.
Bu isimlerden 21,368’i 1958 yıllarında yapılan kapsamlı bir çalışma ile biz Kıbrıslı Türklerin ağız, boğaz ve diş yapımıza uygun olacak şekilde, yani Türkçe fonetiğe uygun Türkçe isimlerle değiştirilmiştir.

Türkçeleştirilen isimler arasında bulunan “Karaolos” bölgesine de “Karakol” adı verilerek 1958 yılından itibaren bölge adı Türkçe kayıtlarda “Karakol” olarak geçmektedir.


Bildiri adı : KARAĞULOS’TAN KARAKOL’A BİLİNMEYENLER
Tarihi: 15 nİSAN 2008
Düzenleyen: SAMTAY VAKFI
Yeri : BELEDİYE SARAYU, BORA ATUN SALONU, MAĞUSA, KKTC